Soul and Body II

Verse Indeterminate Saxon

Huru, ðæs behofaþ     hæleþa æghwylc
þæt he his sawle sið     sylfa bewitige,
hu þæt bið deoplic     þonne se deað cymeð,
asundrað þa sibbe,     þa þe ær somud wæron,
5lic ond sawle!     Long bið siþþan
þæt se gæst nimeð     æt gode sylfum
swa wite swa wuldor,     swa him in worulde ær
efne þæt eorðfæt     ær geworhte.
Sceal se gæst cuman     gehþum hremig,
10symle ymb seofon niht     sawle findan
þone lichoman     þe heo ær longe wæg,
þreo hund wintra,    
butan ær wyrce     ece dryhten,
ælmihtig god,     ende worlde.
15Cleopað þonne swa cearful     caldan reorde,
spriceð grimlice     gæst to þam duste:
"Hwæt, drug þu dreorga,     to hwon dreahtest þu me,
eorþan fylnes     eal forweornast,
lames gelicnes!     Lyt þu geþohtes
20to won þinre sawle sið     siþþan wurde,
siþþan heo of lichoman     læded wære!
Hwæt, wite þu me, werga!     Hwæt, þu huru wyrma gifl
lyt geþohtes,     hu þis is long hider,
ond þe þurh engel     ufan of roderum
25sawle onsende     þurh his sylfes hond,
meotud ælmihtig,     of his mægenþrymme,
ond þe þa gebohte     blode þy halgan,
ond þu me þy heardan     hungre gebunde
ond gehæftnadest     helle witum!
30Eardode ic þe in innan.     No ic þe of meahte,
flæsce bifongen,     ond me firenlustas
þine geþrungon.     Þæt me þuhte ful oft
þæt wære þritig     þusend wintra
to þinum deaðdæge.     Hwæt, ic uncres gedales bad
35earfoðlice.     Nis nu se ende to god!
Wære þu þe wiste wlonc     ond wines sæd,
þrymful þunedest,     ond ic ofþyrsted wæs
godes lichoman,     gæstes drinces.
Þær þu þonne hogode     her on life,
40þenden ic þe in worulde     wunian sceolde,
þæt þu wære þurh flæsc     ond þurh firenlustas
stronge gestyred     ond gestaþelad þurh mec,
ond ic wæs gæst on þe     from gode sended,
næfre þu me swa heardra     helle wita
45ned gearwode     þurh þinra neoda lust.
Scealt þu nu hwæþre minra gescenta     scome þrowian
on þam miclan dæge,     þonne monna cynn
se ancenda     ealle gegædrað.
Ne eart þu nu þon leofre     nængum lifgendra,
50menn to gemæccan,     ne medder ne fæder,
ne nængum gesibbra,     þonne se swearta hrefn,
siþþan ic ana of þe     ut siþade
þurh þæs sylfes hond     þe ic ær onsended wæs.
Ne magon þe nu heonan adon     hyrste þa readan,
55ne gold ne sylfor     ne þinra goda nan,
ac her sculon abidan     ban bireafod,
besliten seonwum,     ond þe þin sawl sceal
minum unwillan     oft gesecan,
wemman mid wordum,     swa þu worhtest to me.
60Eart þu dumb ond deaf,     ne sindan þine dreamas wiht.
Sceal ic þe nihtes seþeah     nyde gesecan,
synnum gesargad,     ond eft sona from ðe
hweorfan on honcred,     þonne halege menn
gode lifgendum     lofsong doð,
65secan þa hamas     þe þu me ær scrife,
ond þa arleasan     eardungstowe,
ond þe sculon moldwyrmas     monige ceowan,
seonowum beslitan     swearte wihte,
gifre ond grædge.     Ne sindon þine geahþe wiht,
70þa þu her on moldan     monnum eawdest.
Forþon þe wære selle     swiþe micle
þonne þe wæran ealle     eorþan spede,
(butan þu hy gedælde     dryhtne sylfum),
þær þu wurde æt frumsceafte fugel     oþþe fisc on sæ,
75oððe eorþan neat     ætes tiolode,
feldgongende     feoh butan snyttro,
ge on westenne     wildra deora
þæt grimmeste,     þær swa god wolde,
ge þeah þu wære wyrmcynna     þæt wyrreste,
80þonne þu æfre on moldan     mon gewurde,
oþþe æfre fulwihte     onfon sceolde.
Þonne þu for unc bu     ondwyrdan scealt
on þam miclan dæge,     þonne eallum monnum beoð
wunde onwrigene,     þa þe in worulde ær
85firenfulle menn     fyrn geworhton,
ðonne wile dryhten sylf     dæda gehyran,
æt ealra monna gehwam     muþes reorde
wunde wiþerlean.     Ac hwæt wilt þu þær
on domdæge     dryhtne secgan?
90Þonne ne bið nænig to þæs lytel lið     on lime geweaxen,
þæt þu ne scyle for æghwylc     anra onsundran
ryht agieldan,     ðonne reþe bið
dryhten æt dome.     Ac hwæt do wit unc,
þonne he unc hafað geedbyrded     oþre siþe?
95Sculon wit þonne ætsomne     siþþan brucan
swylcra yrmþa,     swa þu unc ær scrife."
Firenaþ þus þæt flæschord,     sceal þonne feran on weg,
secan helle grund,     nales heofondreamas,
dædum gedrefed.     Ligeð dust þær hit wæs,
100ne mæg him ondsware     ænige secgan,
ne þær edringe     ænge gehatan
gæste geomrum,     geoce oþþe frofre.
Biþ þæt heafod tohliden,     honda tohleoþode,
geaflas toginene,     goman toslitene,
105seonwe beoð asogene,     sweora bicowen;
rib reafiað     reþe wyrmas,
drincað hloþum hra,     heolfres þurstge.
Bið seo tunge totogen     on tyn healfe
hungrum to hroþor.     Forþon heo ne mæg horsclice
110wordum wrixlan     wið þone wergan gæst.
Gifer hatte se wyrm,     þam þa geaflas beoð
nædle scearpran.     Se geneþeð to
ærest ealra     on þam eorðscræfe;
he þa tungan totyhð     ond þa toþas þurhsmyhð,
115ond to ætwelan     oþrum gerymeð,
ond þa eagan þurhiteð     ufon on þæt heafod
wyrmum to wiste,     þonne biþ þæt werge
lic acolad     þæt he longe ær
werede mid wædum.     Bið þonne wyrmes giefl,
120æt on eorþan.     Þæt mæg æghwylcum
men to gemyndum     modsnotterra.