Azarias

Verse Indeterminate Saxon

Him þa Azarias     ingeþoncum
hleoþrede halig     þurh hatne lig,
dreag dædum georn,     dryhten herede,
wis in weorcum,     ond þas word acwæð:
5"Meotud allwihta,     þu eart meahtum swið
niþas to nerganne.     Is þin noma mære,
wlitig ond wuldorfæst     ofer werþeode.
Sindon þine domas     on dæda gehwam
soðe geswiðde     ond gesigefæste,
10eac þine willan     in woruldspedum
ryhte mid ræde.     Rodera waldend,
geoca us georne,     gæsta scyppend,
ond þurh hyldo help,     halig dryhten,
nu we þec for þearfum     ond for þreanydum
15ond fore eaðmedum     arena biddaþ,
lege bilegde.     We þæs lifgende
worhton in worulde,     eac þon wom dydon
yldran usse,     in oferhygdum
þin bibodu bræcon     burgsittende,
20had oferhogedon     halgan lifes.
Wurdon we towrecene     geond widne grund,
heapum tohworfne,     hylda lease;
wæs ure lif     geond londa fela
fracuð ond gefræge     foldbuendum.
25Nu þu usic bewræce     in þas wyrrestan
eorðcyninges     æhtgewealda,
in hæft heorogrimmes,     sceolon we þær hæþenra
þreanyd    
    hæfdes
30to Abrahame     ond to Isace
ond Iacobe,     gæsta scyppend.
Þu him gehete     þurh hleoþorcwidas
þæt þu hyra fromcynn     on fyrndagum
ycan wolde,     þæt hit æfter him
35on cyneryce     cenned wurde,
yced on eorþan,     þæt swa unrime,
had to hebban,     swa heofonsteorran
bugað bradne hwearft     oð brimflodas,
swa waroþa sond     ymb sealt wæter,
40yþe geond eargrund,     þæt swa unrime
ymb wintra hwearft     weorðan sceolde.
Fyl nu þa frumspræce,     þeah þe user fea lifgen,
wlitega þine wordcwidas     ond ðin wuldor us.
Gecyð cræft ond meaht,     nu þec Caldeas
45ond eac fela folca     gefregen habban
þæt þu ana eart     ece dryhten,
sigerof settend     ond soð meotod,
wuldres waldend     ond woruldsceafta."
Swa se halga wer     hergende wæs
50meotudes miltse,     ond his modsefan
rehte þurh reorde.     Ða of roderum wearð
engel ælbeorhta     ufon onsended,
wlitescyne wer     in his wuldorhoman,
cwom him þa to are     ond to ealdornere
55þurh lufan ond þurh lisse.     Se þone lig tosceaf,
halig ond heofonbeorht,     hatan fyres,
þæt se bittra bryne     beorgan sceolde
for þæs engles ege     æfæstum þrim.
Tosweop ond toswengde     þurh swiðes meaht
60liges leoman,     swa hyra lice ne scod,
ac wæs in þam ofne,     þa se engel cwom,
windig ond wynsum,     wedere onlicust,
þonne on sumeres tid     sended weorþeð
dropena dreorung     mid dæges hwile.
65Se wæs in þam fire     for frean meahtum
halgum to helpe.     Wearð se hata lig
todrifen ond todwæsced,     þær þa dædhwatan
þry mid geþoncum     þeoden heredon,
bædon bletsian     bearn in worulde
70ealle gesceafte     ecne dryhten,
þeoda waldend.     Swa hi þry cwædon,
modum horsce,     þurh gemæne word:
"Bletsige þec,     bilwit fæder,
woruldsceafta wuldor     ond weorca gehwylc,
75heofonas ond englas     ond hluttor wæter,
ond eal mægen     eorþan gesceafta.
Bletsige þec, soðfæst cyning,     sunne ond mona,
leohte leoman,     lifgende god,
hædre ond hlutre     ond heofondreame
80wæstem weorðian.     Ful oft þu, wuldorcyning,
þurh lyft lætest     leodum to freme
mildne morgenren.     Monig sceal siþþan
wyrt onwæcnan,     eac þon wudubearwas
tanum tydrað.     Trymmað eorðwelan,
85hleoð ond hluttrað.     Næfre hlisan ah
meotud þan maran     þonne he wið monna bearn
wyrceð weldædum.     Wis bið se þe con
ongytan þone geocend,     þe us eall good syleð
þe we habbað     þenden we her beoð,
90ond us milde meotod     mare gehateð,
gif we geearniað,     elne willað,
ðonne feran sceal     þurh frean hæse
sundor anra gehwæs     sawl of lice.
Ond þec, god dryhten,     gæstas hergen,
95byrnende fyr     ond beorht sumor,
wearme wederdagas,     waldend manna,
frean on ferðe.     Fremest eorðwelan
þurh monigne had,     milde dryhten,
ond þec dæg ond niht,     domfæst cyning,
100lofigen ond lufigen,     lux et tenebre,
þe þas werþeoda     weardum healdað.
Deop dryhtnes bibod     drugon hi þæt longe.
Ond þec, Crist cyning,     ceolas weorðian,
fæder, forst ond snaw,     folca waldend,
105winterbitera weder     ond wolcna genipu,
ond þec liexende     ligetta hergen,
blace, breahtumhwate,     brytenrices weard,
dyrne dryhten.     A þin dom sy
god ond genge.     Þu þæs geornlice
110wyrcest, wuldorcyning.     Wæstmum herge,
bletsien bledum,     ond þin blæd wese
a forð ece,     ælmihtig god.
Wesað ond weaxað     ealle werþeode,
lifgað bi þam lissum     þe us se leofa cyning,
115ece dryhten,     ær gesette
sinum bearnum to brice,     bremen dryhten.
Ond þec, halga god,     hea duna
geond middangeard     miltsum hergen,
fæger folde     ond fæder rice.
120Forðon waldend scop     wudige moras,
lofe leanige     leohtes hyrde.
Bletsige þec, soðfæst cyning,     sæs ond wætra
hea holmas,     haligne dryhten,
domlice deop wæter;     ond dryhtnes bibod
125geofonfloda gehwylc     georne bihealdeð,
þonne merestreamas     meotudes ræswum
wæter onwealcað.     Witon ealdgecynd
þæt ær gescop     ece dryhten
lagufloda bigong,     leohtes hyrde,
130on þam wuniað     widferende
siðe on sunde     seldlicra fela.
Bletsien þec þa ealle,     ece dryhten,
þurh þinne willan,     wuldorfæst cyning,
ond þec ealle æsprynge,     ece dryhten,
135heanne hergen.     Ful oft þu hluttor lætest
wæter wynlico     to woruldhyhte
of clife clænum.     Þæt us se cyning gescop
monnum to miltse     ond to mægeneacan.
Bletsien þec,     bilwit fæder,
140fiscas ond fuglas,     felameahtigne,
ealle þa þe onhrerað     hreo wægas
on þam bradan brime,     bremen dryhten,
hergen haligne,     ond heofonfuglas,
þa þe lacende     geond lyft farað.
145Bletsien þec, dryhten,     deor ond nyten.
Meotud monna bearn     miltsum hergen
ond ecne god,     Israhela cynn.
Bletsien þe þine sacerdas,     soðfæst cyning,
milde mæsseras     mærne dryhten,
150ond þine þeowas,     ðeoda hyrde,
swylce haligra     hluttre saule,
ond, ece god,     eaðmodheorte.
Nu þec Ananias     ond Azarias
ond Misahel, meotud,     miltsum hergað.
155Nu we geonge þry     god bletsiað,
felameahtigne     fæder in heofonum,
þone soðan sunu     ond þone sigefæstan gæst.
Forþon us onsende     sigora waldend
engel to are,     se þe us bearg
160fyr ond feondas,     ond mid fiþrum bewreah
wið brynebrogan."     Breahtmum hwurfun
ymb þæt hate hus     hæðne leode,
ða þæt ongeaton     godes ondsacan
þæt hi ne meahtan,     ne meotod wolde,
165acwellan cnyhta æ,     ac hy Crist scilde.
Hwearf þa to healle,     swa he hraþost meahte,
eorl acolmod,     þæt he ofer his ealdre gestod.
Abead þa for þære duguðe     deop ærende,
haligra gehyld,     (hlyst wæs þær inne),
170gromhydig guma:     "þæt ic geare wiste,
þæt we III hæfdon,     þeoda wisa,
geonge cniehtas,     for gæstlufan
gebunden to bæle     in byrnendes
fyres leoman.     Nu ic þær IIII men
175seo to soðe,     nales me sylfa gerad.
Hweorfað nu æfter heorðe,     nængum hat sceþeð,
ofnes æled,     ac him is engel mid,
hafað beorhtne blæd;     ne mæg him bryne sceþþan
wlitigne wuldorhoman."     ða þam wordum swealg
180brego Caldea,     gewat þa to þam bryne gongan
anhydig eorl,     þæt he ofer þam ade gestod.
Het þa of þam lige     lifgende bearn
Nabocodonossor     near ætgongan.
Ne forhogodon þæt þa halgan,     siþþan hi hwætmode
185woruldcyninges     weorn gehyrdon,
ac eodon of þam fyre,     feorh unwemme,
wuldre gewlitegad,     swa hyra wædum ne scod
gifre gleda nið,     ac hi mid gæstlufan
synne geswencton     ond gesigefæston,
190modum gleawe,     in monþeawum,
þurh foreþoncas     fyr gedygdon.