The Gifts of Men

Verse Indeterminate Saxon

Fela bið on foldan     forðgesynra
geongra geofona,     þa þa gæstberend
wegað in gewitte,     swa her weoruda god,
meotud meahtum swið,     monnum dæleð,
5syleð sundorgiefe,     sendeð wide
agne spede,     þara æghwylc mot
dryhtwuniendra     dæl onfon.
Ne bið ænig þæs     earfoðsælig
mon on moldan,     ne þæs medspedig,
10lytelhydig,     ne þæs læthydig,
þæt hine se argifa     ealles biscyrge
modes cræfta     oþþe mægendæda,
wis on gewitte     oþþe on wordcwidum,
þy læs ormod sy     ealra þinga,
15þara þe he geworhte     in woruldlife,
geofona gehwylcre.     Næfre god demeð
þæt ænig eft     þæs earm geweorðe.
Nænig eft þæs swiþe     þurh snyttrucræft
in þeode þrym     þisses lifes
20forð gestigeð,     þæt him folca weard
þurh his halige giefe     hider onsende
wise geþohtas     ond woruldcræftas,
under anes meaht     ealle forlæte,
þy læs he for wlence     wuldorgeofona ful,
25mon mode swið     of gemete hweorfe
ond þonne forhycge     heanspedigran;
ac he gedæleð,     se þe ah domes geweald,
missenlice     geond þisne middangeard
leoda leoþocræftas     londbuendum.
30Sumum her ofer eorþan     æhta onlihð,
woruldgestreona.     Sum bið wonspedig,
heardsælig hæle,     biþ hwæþre gleaw
modes cræfta.     Sum mægenstrengo
furþor onfehð.     Sum freolic bið
35wlitig on wæstmum.     Sum biþ woðbora,
giedda giffæst.     Sum biþ gearuwyrdig.
Sum bið on huntoþe     hreðeadigra
deora dræfend.     Sum dyre bið
woruldricum men.     Sum bið wiges heard,
40beadocræftig beorn,     þær bord stunað.
Sum in mæðle mæg     modsnottera
folcrædenne     forð gehycgan,
þær witena biþ     worn ætsomne.
Sum mæg wrætlice     weorc ahycgan
45heahtimbra gehwæs;     hond bið gelæred,
wis ond gewealden,     swa bið wyrhtan ryht,
sele asettan,     con he sidne ræced
fæste gefegan     wiþ færdryrum.
Sum mid hondum mæg     hearpan gretan,
50ah he gleobeames     gearobrygda list.
Sum bið rynig,     sum ryhtscytte,
sum leoða gleaw,     sum on londe snel,
feþespedig.     Sum on fealone wæg
stefnan steoreð,     streamrade con,
55weorudes wisa,     ofer widne holm,
þonne særofe     snelle mægne
arum bregdað     yðborde neah.
Sum bið syndig,     sum searocræftig
goldes ond gimma,     þonne him gumena weard
60hateð him to mærþum     maþþum renian.
Sum mæg wæpenþræce,     wige to nytte,
modcræftig smið     monige gefremman,
þonne he gewyrceð     to wera hilde
helm oþþe hupseax     oððe heaþubyrnan,
65scirne mece     oððe scyldes rond,
fæste gefeged     wið flyge gares.
Sum bið arfæst     ond ælmesgeorn,
þeawum geþyde.     Sum bið þegn gehweorf
on meoduhealle.     Sum bið meares gleaw,
70wicgcræfta wis.     Sum gewealdenmod
þafað in geþylde     þæt he þonne sceal.
Sum domas con,     þær dryhtguman
ræd eahtiað.     Sum bið hrædtæfle.
Sum bið gewittig     æt winþege,
75beorhyrde god.     Sum bið bylda til
ham to hebbanne.     Sum bið heretoga,
fyrdwisa from.     Sum biþ folcwita.
Sum biþ æt þearfe     þristhydigra
þegn mid his þeodne.     Sum geþyld hafað,
80fæstgongel ferð.     Sum bið fugelbona,
hafeces cræftig.     Sum bið to horse hwæt.
Sum bið swiðsnel,     hafað searolic gomen,
gleodæda gife     for gumþegnum,
leoht ond leoþuwac.     Sum bið leofwende,
85hafað mod ond word     monnum geþwære.
Sum her geornlice     gæstes þearfe
mode bewindeþ,     ond him metudes est
ofer eorðwelan     ealne geceoseð.
Sum bið deormod     deofles gewinnes,
90bið a wið firenum     in gefeoht gearo.
Sum cræft hafað     circnytta fela,
mæg on lofsongum     lifes waldend
hlude hergan,     hafað healice
beorhte stefne.     Sum bið boca gleaw,
95larum leoþufæst.     Sum biþ listhendig
to awritanne     wordgeryno.
Nis nu ofer eorþan     ænig monna
mode þæs cræftig,     ne þæs mægeneacen,
þæt hi æfre anum     ealle weorþen
100gegearwade,     þy læs him gilp sceððe,
oþþe fore þære mærþe     mod astige,
gif he hafaþ ana     ofer ealle men
wlite ond wisdom     ond weorca blæd;
ac he missenlice     monna cynne
105gielpes styreð     ond his giefe bryttað,
sumum on cystum,     sumum on cræftum,
sumum on wlite,     sumum on wige,
sumum he syleð monna     milde heortan,
þeawfæstne geþoht,     sum biþ þeodne hold.
110Swa weorðlice     wide tosaweð
dryhten his duguþe.     A þęs dom age,
leohtbære lof,     se us þis lif giefeð
ond his milde mod     monnum cyþeð.