Precepts

Verse Indeterminate Saxon

ðus frod fæder     freobearn lærde,
modsnottor mon,     maga cystum eald,
wordum wisfæstum,     þæt he wel þunge:
"Do a þætte duge,     deag þin gewyrhtu;
5god þe biþ symle     goda gehwylces
frea ond fultum,     feond þam oþrum
wyrsan gewyrhta.     Wene þec þy betran,
efn elne þis     a þenden þu lifge.
Fæder ond modor     freo þu mid heortan,
10maga gehwylcne,     gif him sy meotud on lufan.
Wes þu þinum yldrum     arfæst symle,
fægerwyrde,     ond þe in ferðe læt
þine lareowas     leofe in mode,
þa þec geornast     to gode trymmen."
15Fæder eft his sunu     frod gegrette
oþre siþe:     "Heald elne þis!
Ne freme firene,     ne næfre freonde þinum,
mæge man ne geþafa,     þy læs þec meotud oncunne,
þæt þu sy wommes gewita.     He þe mid wite gieldeð,
20swylce þam oþrum     mid eadwelan."
ðriddan syþe     þoncsnottor guma
breostgehygdum     his bearn lærde:
"Ne gewuna wyrsa,     widan feore,
ængum eahta,     ac þu þe anne genim
25to gesprecan symle     spella ond lara
rædhycgende.     Sy ymb rice swa hit mæge."
Feorþan siðe     fæder eft lærde
modleofne magan,     þæt he gemunde þis:
"Ne aswic sundorwine,     ac a symle geheald
30ryhtum gerisnum.     Ræfn elne þis,
þæt þu næfre fæcne weorðe     freonde þinum."
Fiftan siþe     fæder eft ongon
breostgeþoncum     his bearn læran:
"Druncen beorg þe     ond dollic word,
35man on mode     ond in muþe lyge,
yrre ond æfeste     ond idese lufan.
Forðon sceal æwiscmod     oft siþian,
se þe gewiteð     in wifes lufan,
fremdre meowlan.     Þær bið a firena wen,
40laðlicre scome,     long nið wið god,
geotende gielp.     Wes þu a giedda wis,
wær wið willan,     worda hyrde."
Siextan siþe     swæs eft ongon
þurh bliðne geþoht     his bearn læran:
45"Ongiet georne     hwæt sy god oþþe yfel,
ond toscead simle     scearpe mode
in sefan þinum     ond þe a þæt selle geceos.
A þe bið gedæled;     gif þe deah hyge,
wunað wisdom in,     ond þu wast geare
50ondgit yfles,     heald þe elne wið,
feorma þu symle     in þinum ferðe god."
Seofeþan siþe     his sunu lærde
fæder, frod guma,     sægde fela geongum:
"Seldan snottor guma     sorgleas blissað,
55swylce dol seldon     drymeð sorgful
ymb his forðgesceaft,     nefne he fæhþe wite.
Wærwyrde sceal     wisfæst hæle
breostum hycgan,     nales breahtme hlud."
Eahtoþan siþe     eald fæder ongon
60his mago monian     mildum wordum:
"Leorna lare     lærgedefe,
wene þec in wisdom,     weoruda scyppend
hafa þe to hyhte,     haligra gemynd,
ond a soð to syge,     þonne þu secge hwæt."
65Nigeþan siþe     nægde se gomola,
eald uðwita     sægde eaforan worn:
"Nis nu fela folca     þætte fyrngewritu
healdan wille,     ac him hyge brosnað,
ellen colað,     idlað þeodscype;
70ne habbað wiht for þæt,     þeah hi wom don
ofer meotudes bibod.     Monig sceal ongieldan
sawelsusles.     Ac læt þinne sefan healdan
forð fyrngewritu     ond frean domas,
þa þe her on mægðe gehwære     men forlætaþ
75swiþor asigan,     þonne him sy sylfum ryht."
Teoþan siþe     tornsorgna ful,
eald eft ongon     eaforan læran:
"Snyttra bruceþ     þe fore sawle lufan
warnað him wommas     worda ond dæda
80on sefan symle     ond soþ fremeð;
bið him geofona gehwylc     gode geyced,
meahtum spedig,     þonne he mon flyhð.
Yrre ne læt þe     æfre gewealdan,
heah in hreþre,     heoroworda grund
85wylme bismitan,     ac him warnað þæt
on geheortum hyge.     Hæle sceal wisfæst
ond gemetlice,     modes snottor,
gleaw in gehygdum,     georn wisdomes,
swa he wið ælda mæg     eades hleotan.
90Ne beo þu no to tælende,     ne to tweospræce,
ne þe on mode læt     men to fracoþe,
ac beo leofwende,     leoht on gehygdum
ber breostcofan.     Swa þu, min bearn, gemyne
frode fæder lare     ond þec a wið firenum geheald."