The Meters of Boethius: Meter 29

Verse Indeterminate Saxon

Gif ðu nu wilnige     weorulddrihtnes
heane anwald     hlutre mode
ongitan giorne,     gem almægene
heofones tunglu,     hu hi him healdað betwuh
5sibbe singale,     dydon swa lange.
Swa hi gewenede     wuldres aldor
æt frumsceafte     þæt sio fyrene ne mot
sunne gesecan     snawcealdes weg,
monan gemæro.     Hwæt, ða mæran tungl
10auðer oðres rene     a ne gehrineð
ær þæm þæt oðer     of gewiteð.
Ne huru se stiorra     gestigan wile
westdæl wolcna,     þone wise men
Ursa nemnað;     ealle stiorran
15sigað æfter sunnan     samod mid rodere
under eorðan grund,     he ana stent.
Nis þæt nan wundor;     he is wundrum fæst,
upende neah     eaxe ðæs roderes.
Ðonne is an steorra     ofer oðre beorht,
20cymeð eastan up     ær þonne sunne;
þone monna bearn     morgenstiorra
hatað under heofonum,     forðæm he hæleþum dæg
bodað æfter burgum,     brengeð æfter
swegeltorht sunne     samad eallum dæg.
25Is se forrynel     fæger and sciene,
cymeð eastan up     ær for sunnan
and eft æfter sunnan     on setl glideð,
west under weorulde.     Werðioda his
noman onwendað     þonne niht cymeð,
30hatað hine ealle     æfenstiorra.
Se bið þære sunnan swiftra;     siððan hi on setl gewitað,
ofirneð þæt æþele tungol,     oðþæt he be eastan weorðeð
eldum oðewed     ær þonne sunne.
Habbað æðele tungol     emne gedæled
35dæg and nihte     drihtnes meahtum,
sunna and mona,     swiðe geþwære,
swa him æt frymþe     fæder getiohhode.
Ne þearft þu no wenan     þæt ða wlitegan tungl
ðæs þeowdomes     aðroten weorðe
40ær domes dæge;     deð siððan ymbe
moncynnes fruma     swa him gemet þinceð,
forðon hi be healfe     heofones þisses
on ane ne læt     ælmihtig god,
þy læs hi oðra fordyden     æþela gesceafta,
45ac se eca god     ealla gemetgað
sida gesceafta,     softa geþwerað.
Hwilum ðæt drige     drifð þone wætan,
hwylum he gemengeð,     metodes cræfte,
cile wið hæto;     hwilum cerreð eft
50on uprodor     ælbeorhta leg,
leoht on lyfte;     ligeð him behindan
hefig hrusan dæl,     þeah hit hwilan ær
eorðe sio cealde     oninnan hire
heold and hydde     haliges meahtum.
55Be þæs cyninges gebode     cymeð geara gehwæt,
eorðe bringeð     æghwylc tudor,
and se hata sumor     hæleða bearnum
geara gehwilce     giereð and drigeð
geond sidne grund     sæd and bleda,
60hærfest to honda     herbuendum,
ripa receð.     Ren æfter þæm
swylce hagal and snaw     hrusan leccað
on wintres tid,     weder unhiore.
Forðæm eorðe onfehð     eallum sædum,
65gedeð þæt hi growað     geara gehwilce;
on lenctentid     leaf up spryttað.
Ac se milda metod     monna bearnum
on eorðan fet     eall þætte groweð,
wæstmas on weorolde,     wel forðbrengeð
70hit þonne he wile,     heofona waldend,
and eowað eft     eorðbuendum,
nimð þonne he wile,     nergende god.
And þæt hehste good     on heahsetle
siteð self cyning,     and þios side gesceaft
75þenað and ðiowað.     He þonan waldeð
þæm geweltleðrum     weoruldgesceafta.
Nis þæt nan wundor;     he is weroda god,
cyning and drihten     cwucera gehwelces,
æwelm and fruma     eallra gesceafta,
80wyrhta and sceppend     weorulde þisse,
wisdom and æ     woruldbuendra.
Ealla gesceafta     on his ærendo
hionane he sendeð,     hæt eft cuman.
Gif he swa gestæððig     ne staðolade
85ealla gesceafta,     æghwylc hiora
wraðe tostencte     weorðan sceolden,
æghwilc hiora     ealle to nauhte
weorðan sceoldon     wraðe toslopena,
þeah þa ane lufe     ealla gesceafta
90heofones and eorðan     hæbben gemæne,
þæt hi þiowien     swilcum þiodfruman,
and fægniað     þæt hiora fæder wealdeð.
Nis þæt nan wundor,     forðæm wuhta nan
æfre ne meahte     elles wunian,
95gif hi eallmægene     hiora ordfruman
ne þiowoden,     þeodne mærum.